Duża gmina miejsko-wiejska położona w środkowej części powiatu konińskiego. Obszar gminy wynosi 146 km² i podzielony jest na 26 sołectw. Zamieszkuje go 13,1 tys. osób, z czego 2,9 tys. stanowią mieszkańcy Ślesina. Miasto położone jest przy drodze nr 25 prowadzące z Ostrowa Wielkopolskiego do Bydgoszczy.

Historia Ślesina sięga roku 1231, kiedy to Książe Konrad Mazowiecki podarował wieś Szleszyno biskupom poznańskim. W roku 1358 król Kazimierz Wielki nadał wsi prawa miejskie. Przez kilka stuleci Ślesin należał do uposażenia biskupów poznańskich i był związany z kluczem Ciążeń. W XVIII w. przeszedł w ręce prywatne. W roku 1870 zaborca w ramach represji po Powstaniu Styczniowym odebrał Ślesinowi prawa miejskie, których przywrócenie nastąpiło w 1921 r. Od XV wieku Ślesin leżał na ważnym trakcie handlowym, którego znaczenie podniosło przeniesienie stolicy z Krakowa do Warszawy. Tu również znajdowała się jedna z komór celnych dawnego powiatu konińskiego (Kleczew, Tuliszków, Rudzica k/Konina).

Oryginalnym zabytkiem miasta jest Łuk Triumfalny z orłem napoleońskim wzniesiony według miejscowej tradycji w roku 1812 przez mieszczan ślesińskich na cześć cesarza Napoleona. Z innych zabytków należy wymienić jeszcze neogotycki kościół św. Mikołaja i Dobrego Pasterza z początku naszego wieku z kamienną kropielnicą z X wieku. Należy także wskazać na pałac Mielżyńskich w Piotrkowicach z przełomu XVIII i XIX w.

We wsi Licheń Stary, dawnym mieście (1458), usytuowanej około 9 km od Ślesina znajduje się znane w Polsce i coraz szerzej poza granicami kraju Sanktuarium Maryjne, będące celem pielgrzymek wiernych. Rangę Sanktuarium podnosi budowana od 1995 r., a konsekrowana w czerwcu 2004 roku pięcionawowa bazylika o całkowitej powierzchni 10 000 m². Wysokość nawy głównej wynosi 40 m. W bazylice znajdzie się 7 000 miejsc siedzących i 10 000 miejsc stojących.

Szczególnym bogactwem gminy są jej walory rekreacyjno-wypoczynkowe. Na terenie gminy znajduje się ciąg dużych jezior - w tym Jezioro Ślesińskie, Wąsowsko-Mikorzyńskie, Licheńskie oraz duże obszary leśne, które stanowią 20% powierzchni gminy. Ta część gminy należy do goplańsko-kujawskiego obszaru krajobrazu chronionego. Jeziora połączone z kanałem Warta - Gopło stanowią wielokilometrową pięknie usytuowaną trasę turystyczną. Nad jeziorami zlokalizowane są liczne ośrodki wypoczynkowe oferujące kilka tysięcy miejsc noclegowych oraz Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji.

W gospodarce gminy obok rekreacji i turystyki dominuje rolnictwo. Powierzchnia użytków rolnych wynosi 8,6 tys. ha i są to w większości grunty orne. Łąki i pastwiska stanowią 15,1%, a sady 1,8% powierzchni użytków rolnych. Obok żyta i ziemniaków uprawia się pszenicę, buraki cukrowe i rośliny pastewne. W hodowli dominuje trzoda chlewna i bydło. W gminie jest 1,3 tys. indywidualnych gospodarstw rolnych.

W południowej części gminy prowadzona jest eksploatacja węgla brunatnego, a na bazie surowców ilastych wydobywanych przy zdejmowaniu nadkładu w odkrywkach, rozwinęła się produkcja materiałów budowlanych.

Ogółem poza rolnictwem na terenie gminy prowadzi działalność 600 podmiotów gospodarczych, w których pracuje 1,7 tys. osób, z czego w przemyśle 600 osób.