Powiat koniński obejmuje terytorium położone w środkowej części Polski, na wschodnich krańcach Wielkopolski. Zajmuje powierzchnię 1.578,7 km², co plasuje go pod tym względem na czwartym miejscu w województwie i pozwala zaliczyć do największych powiatów w kraju.

Zajmowany teren wchodzi w skład pasa nizin w obrębie Niziny Wielkopolskiej. W centralnej części powiatu rozpościera się szeroka dolina Warty. Na północ i południe od niej, wznoszą się zróżnicowane obszary wysoczyzn, na północy dodatkowo urozmaicone przez 23 jeziora polodowcowe:

1. w północno-zachodniej części: Wilczyńskie, Budzisławskie, Kownackie oraz częściowo Wójcińskie, Suszewskie;
2. w bieniszewskim kompleksie leśnym: Głodowskie, Mielno, Wściekłe, Skąpe;
3. ciąg jezior na północ od Konina: Wąsowsko-Mikorzyńskie, Ślesińskie, Licheńskie, Czarne, Mielno, częściowo Gopło oraz Skulskie, Skulska Wieś i Czartowo;
4. w środkowo-wschodniej części powiatu: Lubstowskie, Mąkolno, Mostki, Szczekawa oraz Zakrzewek.

Powiat leży w obszarze, gdzie panuje klimat umiarkowany z łagodnymi zimami i niskim rocznym poziomem opadów atmosferycznych.

Terytorium powiatu jest ubogo wyposażone w użyteczne zasoby naturalne. Największym, eksploatowanym bogactwem jest węgiel brunatny, którego złoża położone są na północ od Konina.

Lasy zajmują ogółem 25 tys. ha co stanowi 15,8 powierzchni ogółem. Na terenie powiatu znajduje się 59 pomników przyrody. Do walorów przyrodniczo - krajobrazowych środowiska naturalnego powiatu zaliczyć należy także obszary chronione: dolinę rzeki Warty, kompleks leśny na południowy - wschód od Konina, Puszczę Bieniaszewską oraz okolice Jeziora Gopło i jezior skulskich. więcej

W skład terytorium powiatu konińskiego wchodzi 14 gmin:

• 5 gmin miejsko - wiejskich: Golina, Kleczew, Rychwał, Sompolno, Ślesin;
  
• 9 gmin wiejskich: Grodziec, Kazimierz Biskupi, Kramsk, Krzymów, Rzgów, Skulsk, Stare Miasto, Wierzbinek, Wilczyn.

Podzielone są na 297 sołectw. Społeczność lokalna zamieszkuje 488 miejscowości wiejskich i 5 miejskich.

Ludność powiatu konińskiego (wg stanu na 30.06.2009 r.) liczyła 125. 759 mieszkańców. Największą populacje mieszkańców posiada gmina Ślesin (13 711), natomiast najmniejszą - gmina Grodziec. Największym miastem pod względem ilości mieszkańców jest Golina (4 401).

Ludność zamieszkująca tereny wiejskie stanowi 85,9% ludności powiatu ogółem. W I półroczu 2009 r. przyrost naturalny wyniósł 2,90. Pod względem liczby ludności powiat koniński znajduje się na 5 miejscu wśród 31 powiatów ziemskich województwa wielkopolskiego.

Ilość pracujących w 2008 r. wyniosła 30,8 tys. osób, z tego: w sektorze rolniczym 15,8 tys. osób, w sektorze przemysłowym 6,7 tys. osób, w sektorze usługowym 8,3 tys. osób.

W ogólnej populacji mieszkańców osoby w wieku przedprodukcyjnym stanowiły na koniec 2008 r. 23,4% (29,3 tys.), w wieku produkcyjnym - 62,7% (78,7 tys.) i wieku poprodukcyjnym 13,9% (17,4 tys.), co dało wskaźnik obciążenia demograficznego w wysokości 59,4.

Liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie na koniec III kwartału 2009 r. wynosiła 6.368 osób, z tego bez prawa do zasiłku 5.236 osób. Największą grupę, 33,2% stanowili bezrobotni w wieku 25 - 34 lat. Stopa bezrobocia wyniosła 14,3%. Z ogólnej liczby bezrobotnych 8,1% stanowiły osoby z wyższym wykształceniem, 32,5% z wykształceniem średnim, 31,4% z wykształceniem zasadniczym zawodowym i 28 % z wykształceniem gimnazjalnym i niższym. więcej

Popyt na rynku pracy powiatu kształtują dwa sektory: rolnictwo i przemysł paliwowo-energetyczny.

Według stanu na 30.09.2009 r. w systemie REGON zarejestrowanych było 7.540 podmiotów gospodarczych. Oprócz tego, wg szacunków, funkcjonowało około 12.700 gospodarstw rolnych. Z ogólnej liczby podmiotów 84,6 % stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Tworzyły ją:

• 2 218 - 34,8% - działających w handlu i naprawach;
• 1 254 - 19,7% - działających w budownictwie;
• 551 - 8,6% - działających w przemyśle;
• 495 - 7,8% - działających w w rolnictwie, leśnictwie i łowiectwie;
• 460 - 7,2% - działających w transporcie, gospodarce magazynowej i łączności;
• 426 - 6,7% -działających w obsłudze nieruchomości;
• 286 - 4,5% - działających w usługach pozostałych;
• 195 - 3,0% - działających w pośrednictwie finansowym;
• 184 -4,5% - działające w hotelarstwie i gastronomii.

Wskaźnik podmiotów gospodarczych przypadających na 1000 mieszkańców powiatu w połowie 2009 r. wynosił 62,2. W tym samym czasie w ościennych powiatach subregionu i niektórych powiatach województwa przedstawiał się, jak niżej:

• w powiecie słupeckim - 87,4,
• w powiecie kolskim - 78,1,
• w powiecie tureckim - 63,3,
• w mieście Koninie - 105,9,
• w powiecie poznańskim - 134,0,
• w powiecie leszczyńskim - 94,9,
• w powiecie kaliskim - 62,1.

Spośród 14 gmin powiatu konińskiego najwyższym wskaźnikiem charakteryzuje się gmina Stare Miasto (79,8), a najniższym gmina Wierzbinek (31,7). Na wyższym poziomie kształtuje się wskażnik w miastach. I tak:

• w Rychwale - 109,8,
  
• w Ślesinie - 99,8,
• w Sompolnie - 90,0,
• w Golinie - 80,2.

Udziały poszczególnych branż w strukturach gospodarek gmin kształtują się na zbliżonym poziomie, jak dla całego powiatu. Zauważalna jest dominacja sektora handlowego i napraw. Większe różnice występują w pozostałych sektorach, jednak odchylenia od średniej mieszczą się w skrajnych przypadkach w przedziale kilku procent (np.: w gminie Ślesin dotyczy to hotelarstwa i gastronomii oraz transportu i gospodarki magazynowej, a w gminach Golina i Sompolno - budownictwa).

W sektorze rolnictwa w powiecie funkcjonuje, jak wspomniano, szacunkowo 12.700 gospodarstw rolnych, które dysponują 114,4 tys. ha użytków rolnych. Wynika stąd, że średnia ilość użytków rolnych na 1 gospodarstwo wynosi około 9 ha, co plasuje powiat na jednym z ostatnich miejsc w województwie. więcej

Powiat koniński podobnie, jak pozostałe tereny subregionu konińskiego (terytorium prawie tożsame z obszarem byłego województwa konińskiego), pomimo negatywnego wpływu kompleksu paliwowo - energetycznego, cechuje się stosunkowo dużą powierzchnią tzw. obszarów o najwyższych wartościach przyrodniczych oraz obszarów obejmujących elementy sieci ekologicznych.

Takie cechy powiatu konińskiego, jak: położenie geograficzne, czyste środowisko naturalne, ciąg jezior z kompleksami leśnymi, obiekty zabytkowe oraz obszary chronione, wpływają na to, iż jest to teren atrakcyjny dla rozwoju usług turystycznych.

Walory specjalistyczne terytorium powiatu stanowią podstawę dla kształtowania się takich form turystyki kwalifikowanej, jak:

• turystyka wodna (kajakarstwo, żeglarstwo, wioślarstwo, windsurfing, narty wodne),
• turystyka piesza i rowerowa,
• wędkarstwo.

Centralne położenie powiatu stwarza dogodne warunki, jeżeli chodzi o dostępność komunikacyjną. Jest ona dla sektora turystycznego cechą bardzo ważną. Łatwy dostęp sprzyja kształtowaniu się ruchu turystycznego na danym obszarze i wiąże ze sobą wiele korzyści. Do bazy komunikacyjnej powiatu konińskiego, oprócz dróg i środków transportu należy także zaliczyć wytyczone szlaki piesze, rowerowe, szlaki kajakowe.

Na bazę noclegową powiatu konińskiego składają się w głównej mierze hotele, ośrodki konferencyjno - wypoczynkowe, domki letniskowe, domki campingowe, pola namiotowe, zajazdy, kwatery prywatne oraz gospodarstwa agroturystyczne - baza noclegowa.

Na terenie powiatu konińskiego rozwinięta jest przede wszystkim baza urządzeń sportowo - rekreacyjnych, w które wyposażone są ośrodki konferencyjno - wypoczynkowe i hotele, a w mniejszym stopniu baza usług paraturystycznych oraz usług związanych z rozrywką. więcej